Lizbon ve Porto’da barınmanın toplumsal hak olarak savunulması; hükümet karşıtı geniş protestolar devam ediyor

Ülkenin çeşitli bölgelerinde etkisini gösteren olan Charles fırtınası, eğitim kurumlarını ve iş yerlerini kapanmasına sebep olurken, benim gibi doğa yürüyüşü meraklılarının planlarını engelledi. Ancak, Lizbon’un Rossio Meydanı’nda barınma hakkı için çadır kuran mücadele edenlerin bir geceyi geçirdi.

Lizbon Kampı’nın mücadeleleri ve protesto ortamı

Barınma hakkı için savaş veren “Lizbon Kampı” (Acampada de Lisboa), yoğun hava koşulları nedeniyle gecekondu tarzı kaldırılmasına karşın, farklı etkinlikler ve protestolar ile sürdürülmeye çalışıyor. Mesela, Web Zirvesi’ne paralel olarak Kamp temalı bir zirve düzenlenmekte. Bu resmi sembolü de çadır kullanımıdır. İki tartışmalara karşı karşıya gelen konular şuydu: Lizbon’un lüks turizm alanı olarak tanıtılıyor ve öte yandan, özellikle de y kuşağının maaşları ev masraflarını karşılamaya yeter.

Kamusal haklar ve toplumsal talepler

İçme suyu erişim, sağlık hizmetleri ve eğitim olanakları birer kamu destek alanları değil midir? Peki, bir bireyin insanca yaşaması için önemli olan gelir olanak kira karşılayabilir midir.

Başkent Lizbon’da haftalarca süren gecekondu kıyım, bu sorunu büyük çapta yeni tartışmalara yol açtı. Sadece bir konut krizi değil; barınma kapasitesinin asıl kapsamında aklanması için sürdürülmekte olan toplumsal mücadelenin ifadesi.

Avrupa genelinde barınma politikalarına tepki

Protesto, Fransa ve Almanya’daki benzer aktivite ile birlikte örtüşme sağlıyor; devletlerin ekonomi politikalarına karşı duyulan öfke yükselişte. Tüm görülen kira maliyetleri, sosyetenin öfkesini çekiyor.

10 Ekim’de Porto’da başlatılan barınma hakları protestoları başkente genişledi; Rossio Meydanı ve Porto’daki Praça D. João I’ de gecekondu alanları kuruldu. Protestocular; ev sahipleri için kira tahliyesi yönetmeliklerinin geliştirilmesini, tahliyelerin kısıtlanmasını ve devletin arttırılmasını istiyor. Gösteri taşeronlarına göre, merkez sağ yönetim yeni yasa ile krizi daha da derinleştirecek.

2015’ten beri konut fiyatları bütün ülkede büyüklükte artmış durumda. Porto’da bu oran çok yüksek, Portekiz Bankası’na göre ülke genelinde 300 bin konut eksikliği bulunuyor.

2011’de üstünde önemli kısıtlamalar getiren Avrupa Komisyonu, Avrupa Merkez Bankası ve Uluslararası Para Fonu; devlet harcamalarına kısıtlamalar koşulları getirmişti. Bu durum, kentin gelişimi yoğunlukla özel yatırımcıya devredildi. Gezginlerin turist akını, kira fiyatlarını yükseltti ve ev sahipleri uzun süreli kiralama yerine Airbnb gibi seçenekleri düşünmekte.

Merkez sağ hükümetin protestolara karşı Çözümü müdahale güçler kullandı. Ekim ayının gücü çadır kamplarını dağıttı; kayıtlara geçen gözaltılar ve yaralanmalar yaşandı. Kasım ayının bir operasyon gerçekleşti. Hareketin sloganı: “Não consegues pagar renda? Traz tenda” - “Kirayı ödeyemiyor musun? Çadırını getir.”

Ev bulamayanlar, konut sorununu tepki göstermek için meydanlarda çadır kurdu, ancak merkez hükümet bu söküyor. Eylemler sürecek çünkü güç kullanımı krizi çözmeyecek gibi görünüyor.